Việt Nam tiên phong triển khai mạng 6G toàn cầu: Kỷ nguyên AI-native sẽ thay đổi gì cho người dùng?

Kỷ nguyên 6G đang mở ra, Việt Nam định vị mình trong nhóm các quốc gia tiên phong triển khai mạng di động thế hệ mới. Làn sóng AI-native với trí tuệ nhân tạo làm cốt lõi hứa hẹn thay đổi hoàn toàn cách chúng ta kết nối và tương tác với công nghệ.

6G AI-native và vị thế Việt Nam trong cuộc đua công nghệ toàn cầu

AI-native là khái niệm khi trí tuệ nhân tạo trở thành yếu tố cốt lõi trong vận hành của thiết bị. Điều này thúc đẩy tích hợp công nghệ thông minh vào mọi khía cạnh đời sống, cho phép hàng triệu thiết bị như điện thoại, máy tính, xe hơi và thiết bị IoT có khả năng hiểu, phản hồi theo thời gian thực. Thiết kế của 6G như một nền tảng AI-native sẽ hợp nhất ba trụ cột công nghệ chính là kết nối, cảm biến diện rộng và năng lực tính toán hiệu năng cao.

Hệ thống mạng 6G kết nối trí tuệ nhân tạo đến mọi thiết bị

Mạng 6G được xây dựng với khả năng xử lý và phân phối dữ liệu thông minh với độ trễ tối thiểu. Các chuyên gia nhận định Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn để trở thành quốc gia tiên phong trong việc triển khai mạng 6G trên toàn cầu. Quốc gia nào triển khai 6G sớm sẽ không chỉ cải thiện kết nối mà còn có lợi thế định hình toàn bộ hệ sinh thái công nghệ trong tương lai. Ông Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm tại Việt Nam, Lào và Campuchia, nhận định rằng Việt Nam đang ở "điểm giao mang tính bước ngoặt của quá trình phát triển công nghệ và công nghiệp".

Năm 2026 được dự báo là cột mốc quan trọng cho sự phổ biến của 5G và chuyển đổi sang 6G trên toàn cầu. Với hàng tỷ thiết bị cùng chạy AI và liên tục trao đổi dữ liệu, mạng lưới hiện tại khó lòng đáp ứng tốc độ, độ tin cậy cùng khả năng mở rộng cần thiết. Do vậy, 6G trở thành yếu tố nền tảng để hiện thực hóa xu hướng "AI ở khắp mọi nơi". Hạ tầng 6G sẽ hỗ trợ các ứng dụng đòi hỏi băng thông cực lớn như thực tế ảo tăng cường, mô phỏng số hóa toàn cảnh và truyền dữ liệu holographic thời gian thực.

Lộ trình triển khai 6G: từ thử nghiệm đến thương mại hóa

Hội nghị MWC Barcelona 2026 ra mắt liên minh phát triển mạng 6G

Tại hội nghị MWC Barcelona 2026, Liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu đã được thành lập với sự tham gia của các tập đoàn công nghệ và viễn thông hàng đầu như Google, Meta, Microsoft, Samsung và Siemens. Việt Nam vinh dự có ba đại diện tham gia là FPT, Viettel và VNG. Sự hiện diện của ba doanh nghiệp công nghệ Việt Nam trong liên minh này khẳng định vị thế của nước ta trong bản đồ công nghệ thế giới. Qualcomm đang hợp tác cùng Viettel để phát triển và thương mại hóa thiết bị 5G Open RAN trên quy mô toàn cầu. Hai tập đoàn này dự kiến thử nghiệm 6G vào năm 2028 và bắt đầu thương mại hóa công nghệ này từ năm 2029.

Mạng 6G được kỳ vọng đạt tốc độ truyền dữ liệu lên đến terabit mỗi giây, gấp khoảng 100 lần so với 5G hiện tại. Độ trễ sẽ giảm xuống dưới 1 microsecond, cho phép điều khiển robot từ xa hoặc thực hiện phẫu thuật từ xa với độ chính xác tuyệt đối. Mật độ kết nối dự kiến lên đến 10 triệu thiết bị mỗi kilômét vuông, tạo điều kiện cho đô thị thông minh và nhà máy tự động hóa hoạt động ở mức độ chưa từng có. Các ứng dụng như xe tự lái, thực tế ảo tổng hợp và mạng lưới cảm biến thông minh sẽ trở nên khả thi nhờ khả năng kết nối của 6G.

Qualcomm đã ký kết biên bản ghi nhớ với Viettel tại MWC 2026 nhằm đồng phát triển chiếc điện thoại tích hợp công nghệ AI đầu tiên tại Việt Nam. Thiết bị này sẽ tận dụng sức mạnh của mạng 6G để thực hiện các tác vụ AI phức tạp trực tiếp trên thiết bị mà không cần gửi dữ liệu về server. Phương pháp này không chỉ giảm độ trễ mà còn tăng cường bảo mật thông tin cá nhân vì dữ liệu không rời khỏi thiết bị của người dùng. Smartphone AI-native sẽ có khả năng học thói quen sử dụng, dự đoán nhu cầu và tự động tối ưu hóa hiệu năng theo thời gian.

Lợi thế cạnh tranh của Việt Nam về nhân lực và hạ tầng

Kỹ sư công nghệ Việt Nam làm việc với thiết bị phát triển 6G

Một yếu tố quan trọng được đề cập trong lộ trình triển khai 6G là nguồn nhân lực công nghệ. Ông Thiều Phương Nam cho biết Việt Nam có đội ngũ kỹ sư hùng hậu, được đào tạo chuyên sâu và có khả năng thích nghi nhanh chóng với các công nghệ tiên tiến. Số lượng kỹ sư công nghệ thông tin tại Việt Nam đạt hơn 530.000 người vào năm 2025, trong đó hơn 40% làm việc trong lĩnh vực phát triển phần mềm và AI. Lực lượng lao động trẻ, chi phí nhân công cạnh tranh và khả năng tiếp thu công nghệ nhanh giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các tập đoàn công nghệ lớn muốn đặt trung tâm R&D khu vực.

Ông ST Liew, Phó Chủ tịch Qualcomm, bổ sung thêm rằng khả năng triển khai thực tế là một điểm nổi bật khác. "Việt Nam không chỉ mạnh về nghiên cứu, phát triển và sáng tạo, mà các doanh nghiệp còn đưa ra những giải pháp mang tính ứng dụng cao," ông Liew chia sẻ. Khác với nhiều quốc gia chỉ tập trung vào nghiên cứu lý thuyết, doanh nghiệp Việt Nam nổi bật với khả năng đưa sản phẩm ra thị trường nhanh chóng và hiệu quả. Viettel đã triển khai mạng 5G tại 63 tỉnh thành chỉ trong 12 tháng, tốc độ này nằm trong nhóm nhanh nhất thế giới. Khả năng thực thi mạnh mẽ này là lợi thế cạnh tranh quan trọng khi triển khai hạ tầng 6G phức tạp hơn nhiều.

Các doanh nghiệp viễn thông trong nước như Viettel và VNPT đang giữ vai trò then chốt trong hạ tầng 6G. Bên cạnh việc vận hành hạ tầng, các đơn vị này còn trực tiếp tham gia phát triển và thử nghiệm công nghệ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai sớm các thế hệ mạng mới. Viettel sở hữu hạ tầng cáp quang toàn quốc dài hơn 500.000 km, trong khi VNPT có mạng lưới kết nối quốc tế với tổng dung lượng hơn 7.000 Gbps. Hạ tầng sẵn có này là nền tảng vững chắc để nâng cấp lên 6G mà không cần xây dựng từ đầu. Tất cả 63 tỉnh thành của Việt Nam đã được phủ sóng 5G tính đến quý 4 năm 2025, tạo tiền đề thuận lợi cho việc chuyển tiếp sang 6G trong những năm tới.

Hệ sinh thái AI-native: từ thiết bị đến ứng dụng thực tế

Hệ sinh thái các thiết bị AI-native kết nối qua mạng 6G

Trong buổi gặp gỡ báo chí ngày 9/4, đại diện Qualcomm thông báo mở rộng các sáng kiến công nghệ và tăng cường sự hiện diện của đội ngũ lãnh đạo cấp cao tại Việt Nam. Điều này khẳng định vai trò chiến lược quan trọng của thị trường Việt Nam trong khu vực. Đồng thời, Qualcomm cũng mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực bao gồm AI, trung tâm dữ liệu, ô tô và các thiết bị thông minh. Cách tiếp cận này cho thấy Việt Nam đang dần được định vị là một trung tâm phát triển công nghệ, không chỉ là thị trường tiêu thụ của hãng. Sự chuyển dịch từ quốc gia gia công sang trung tâm đổi mới sáng tạo phản ánh nỗ lực dài hạn trong xây dựng hệ sinh thái công nghệ bền vững.

Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng dự thảo thương mại hóa dữ liệu, Qualcomm đã triển khai các nền tảng suy luận AI và hợp tác với các đối tác lớn như Viettel, VNPT, VNG và FPT. Tại Hội nghị MWC 2026, Qualcomm đã giới thiệu nền tảng AI200 dưới dạng rack-scale, thay vì từng máy chủ riêng lẻ. Việt Nam được chọn là một trong những thị trường tiên phong thương mại hóa công nghệ này, phục vụ chính phủ điện tử, AI cho doanh nghiệp và các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt. Nền tảng AI200 có khả năng xử lý 1.000 tỷ tham số mô hình ngôn ngữ, tương đương với 10 lần năng lực của hệ thống hiện tại, cho phép chạy các ứng dụng AI phức tạp ngay tại biên mạng.

Camera AI giám sát và phân tích dữ liệu thời gian thực

Ông Thiều Phương Nam nhận định Việt Nam có lợi thế trong việc phát triển các thiết bị AI vật lý và sản phẩm AI-native "Make in Vietnam", bao gồm thiết bị đầu cuối băng rộng CPE, AI Box, máy tính AI và camera AI. Camera AI được kỳ vọng trở thành một trong những thiết bị phổ biến nhất trong hệ sinh thái 6G. Không chỉ đơn thuần ghi hình, camera thế hệ mới có khả năng phân tích video thời gian thực, nhận diện đối tượng, dự báo sự cố và tự động cảnh báo. Trong bối cảnh đô thị thông minh, mạng lưới camera AI kết nối qua 6G giúp quản lý giao thông, giám sát an ninh và tối ưu hóa năng lượng với độ chính xác cao hơn nhiều so với hệ thống hiện tại.

Trong lĩnh vực robot, Qualcomm đang hợp tác với VinMotion, Viettel, VinRobotics và VinDynamics để phát triển robot, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm phát triển physical AI mới nổi. Robot công nghiệp được trang bị chip AI với khả năng xử lý 30 khung hình mỗi giây cho phép nhận thức môi trường và ra quyết định trong thời gian thực. Trong nhà máy sản xuất, robot 6G có thể phối hợp với người lao động với độ trễ dưới 5ms, đảm bảo an toàn và hiệu suất tối ưu. Robot dịch vụ trong các bệnh viện, khách sạn hay trung tâm thương mại cũng sẽ hoạt động mượt mà hơn nhờ khả năng kết nối ổn định và tốc độ truyền dữ liệu cực nhanh của mạng 6G.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào người dùng Việt Nam có thể sử dụng mạng 6G?

Mạng 6G dự kiến bắt đầu thử nghiệm tại Việt Nam vào năm 2028 và thương mại hóa từ năm 2029 theo lộ trình hợp tác giữa Qualcomm và Viettel.

Thiết bị hiện tại có tương thích với mạng 6G không?

Hầu hết thiết bị 5G hiện tại sẽ không tương thích trực tiếp với 6G, người dùng cần thiết bị hỗ trợ chuẩn mạng mới khi 6G được triển khai thương mại.

Mạng 6G khác biệt gì so với 5G?

6G có tốc độ truyền dữ liệu lên đến terabit mỗi giây, độ trễ dưới 1 microsecond và mật độ kết nối 10 triệu thiết bị mỗi kilômét vuông, vượt trội hơn đáng kể so với 5G.

AI-native ảnh hưởng thế nào đến trải nghiệm người dùng?

AI-native giúp thiết bị học thói quen sử dụng, dự đoán nhu cầu và tối ưu hóa hiệu năng tự động, mang lại trải nghiệm cá nhân hóa và mượt mà hơn.

Khám Phá

ConceptD 7 Ezel, cấu hình máy tính đồ họa 3D tốt nhất năm 2021

Góc nhìn mới về AI: Đồng minh hay kẻ thù của người lao động trong kỷ nguyên số?

Tìm hiểu về lĩnh vực ngân hàng số ở Việt Nam - ngân hàng số tốt nhất hiện nay

Hướng dẫn thanh toán hoá đơn điện nước online - hình thức thanh toán phổ biến hiện nay

Chụp không gian bằng iPhone 17 Pro Max: Những bức ảnh Trái Đất gây bão mạng xã hội